หลักเกณฑ์การต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ

 
 
               การต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเพิ่มพูนความสามารถในการปฏิบัติวิชาชีพของผู้ประกอบวิชาชีพให้คงอยู่และพัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพื่อเป็นหลักประกันให้ผู้รับบริการและสังคมมั่นใจว่าจะได้รับบริการที่มีมาตรฐานและคุณภาพอยู่ตลอดเวลา อันจะทำให้สังคมยอมรับในวิชาชีพ ดังนั้น ครูในฐานะที่เป็นบุคลากรสำคัญที่จะต้องจัดการเรียนการสอน จัดการเรียนรู้ให้กับเด็กและเยาวชนจึงต้องสร้างความมั่นใจให้เกิดขึ้นกับพ่อแม่ผู้ปกครองของนักเรียนให้ได้ จึงจะได้ชื่อว่าเป็นวิชาชีพขั้นสูงอย่างแท้จริง

 

 

 หลักการ

          การประกอบวิชาชีพครู ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหารการศึกษา และศึกษานิเทศก์ ซึ่งเป็นวิชาชีพควบคุมทางการศึกษา ผู้จะประกอบวิชาชีพต้องขอรับใบอนุญาตเพื่อแสดงตนว่าพร้อมจะประกอบวิชาชีพทางการศึกษา และจะต้องประกอบวิชาชีพภายใต้บังคับแห่งข้อจำกัดและเงื่อนไขตามข้อบังคับของคุรุสภา โดยคุรุสภากำหนดข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพและจรรยาบรรณของวิชาชีพ พ.ศ. 2548 ประกอบด้วย

          (1) มาตรฐานความรู้และประสบการณ์วิชาชีพ

          (2) มาตรฐานการปฏิบัติงาน

          (3) มาตรฐานการปฏิบัติตนหรือจรรยาบรรณของวิชาชีพ

          ผู้ได้รับใบอนุญาตจะต้องต่อใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทุก 5 ปี โดยมีคุณสมบัติตามมาตรฐานวิชาชีพที่คุรุสภากำหนด

 

 คุณสมบัติของผู้ขอต่อใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ

          1. มีความรู้ตามมาตรฐานความรู้วิชาชีพ

          2. มีผลการปฏิบัติงานตามมาตรฐานการปฏิบัติงาน

          3. ประพฤติตนตามจรรยาบรรณของวิชาชีพ

 

 หลักเกณฑ์

          1. มีความรู้ตามมาตรฐานความรู้วิชาชีพ ประเมินจากผลการพัฒนาให้มีความรู้วิชาชีพตามมาตรฐานความรู้ที่กำหนดในข้อบังคับคุรุสภา ว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพและจรรยาบรรณของวิชาชีพ พ.ศ.2548

          2. มีผลการปฏิบัติงานตามมาตรฐานการปฏิบัติงาน ประเมินจากผลการพัฒนาตนเอง พัฒนาการปฏิบัติงานของผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาที่สอดคล้องกับภารกิจหน้าที่ โดยมีกิจกรรมการพัฒนาในด้านต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการเรียนการสอน การจัดการเรียนรู้ การบริหารจัดการสถานศึกษา การบริหารจัดการหน่วยงาน รวมทั้งกิจกรรมที่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการศึกษาโดยรวม โดยสะสมเป็นหน่วยคะแนนให้ได้ 50 หน่วยคะแนน

            3. ประพฤติตนตามจรรยาบรรณของวิชาชีพ ประเมินจากการประพฤติตนตามจรรยาบรรณของวิชาชีพ ซึ่งรองรับโดยผู้บังคับบัญชาของผู้ประกอบวิชาชีพ

 

 เกณฑ์การประเมิน

          1. มีความรู้ตามมาตรฐานวิชาชีพ

                   1.1 การต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู พิจารณาจาก

                             1.1.1 มีวุฒิไม่ต่อกว่าปริญญาตรีทางการศึกษา หรือเทียบเท่า หรือคุณวุฒิอื่นที่คุรุสภารับรอง หรือมีคุณวุฒิตามข้อใดข้อหนึ่ง ดังต่อไปนี้

                                      (1) มีวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรี และมีวุฒิประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครูที่คุรุสภารองรับ หรืออยู่ระหว่างศึกษาตามหลักสูตรดังกล่าว

                                      (2) มีวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรี และมีวุฒิประกาศนียบัตรวิชาชีพครูที่สำเร็จการศึกษาก่อนประกาศหลักเกณฑ์การต่อใบอนุญาตใช้บังคับ

                                      (3) มีวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรี และผ่านการรองรับความรู้ตามมาตรฐานความรู้วิชาชีพครูของคุรุสภา หรืออยู่ระหว่างการเสนอขอรับรอง (การเทียบโอน การทดสอบ และการฝึกอบรม)

                                      (4) ถ้ามีวุฒิต่ำกว่าปริญญาตรีทางการศึกษา และอยู่ระหว่างศึกษาให้มีวุฒิปริญญาตรีทางการศึกษาที่คุรุสภารับรอง

                             1.1.2 หากไม่มีคุณวุฒิตาม ข้อ 1.1.1 ต้องมีประสบการณ์ในการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่า 20 ปี และมีคำรับรองจากผู้บังคับบัญชาว่ามีสมรรถนะในด้านการจัดการเรียนการสอนเทียบได้เท่ากับการมีความรู้ตามมาตรฐานวิชาชีพครูที่คุรุสภากำหนด

                             1.1.3 หากไม่มีคุณวุฒิตามเกณฑ์ทั้ง 2 ข้อข้างต้น ให้เสนอคณะกรรมการคุรุสภาพิจารณาอนุมัติเป็นรายกรณี

 

                   1.2 การต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพผู้บริหารสถานศึกษา และผู้บริหารการศึกษา พิจารณาจาก

                             1.2.1 มีวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบริหารการศึกษาหรือเทียบเท่า หรือคุณวุฒิอื่นที่คุรุสภารับรอง หรือมีคุณวุฒิตามข้อใดข้อหนึ่ง ดังต่อไปนี้

                                      (1) มีวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรี และมีวุฒิประกาศนียบัตรบัณฑิตทางการบริหารการศึกษาที่คุรุสภารองรับ หรืออยู่ระหว่างศึกษาตามหลักสูตรดังกล่าว

                                      (2) มีวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรี และผ่านการรับรองความรู้ตามมาตรฐานความรู้วิชาชีพผู้บริหารสถานศึกษาจากคุรุสภา หรืออยู่ระหว่างการเสนอขอรับรอง (การขอเทียบโอน การทดสอบ และการฝึกอบรม)

                                      (3) มีวุฒิต่ำกว่าปริญญาตรีทางการบริหารการศึกษา และอยู่ระหว่างศึกษาให้มีวุฒิปริญญาตรีทางการบริหารการศึกษาที่คุรุสภารับรอง

                             1.2.2 หากไม่มีคุณวุฒิตามข้อ 1.2.1 ต้องมีประสบการณ์ในการบริหารสถานศึกษา หรือการบริหารการศึกษามาแล้ว ไม่น้อยกว่า 20 ปี และมีคำรับรองจากผู้บังคับบัญชาว่ามีสมรรถนะในด้านการบริหารเทียบได้เท่ากับการมีความรู้มาตรฐานวิชาชีพบริหารสถานศึกษาหรือบริหารการศึกษาที่คุรุรสภากำหนด

                             1.2.3 หากไม่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ทั้ง 2 ข้อข้างต้น ให้เสนอคณะกรรมการคุรุสภาพิจารณาอนุมัติเป็นรายกรณี

 

                   1.3 การต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพศึกษานิเทศก์ พิจารณาจาก

                             1.3.1 มีวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาโททางการศึกษาหรือเทียบเท่า หรือคุณวุฒิอื่นที่คุรุสภารับรอง หรืออยู่ระหว่างศึกษาให้มีวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาโททางการศึกษา หรือผ่านการรับรองความรู้ตามมาตรฐานความรู้วิชาชีพศึษานิเทศก์ของคุรุสภา หรืออยู่ระหว่างการเสนอขอรับรอง (การขอเทียบโอน การทดสอบ และการฝึกอบรม)

                             1.3.2 หากไม่มีคุณวุฒิตามข้อ 1.3.1 ต้องมีประสบการณ์ในการนิเทศการศึกษามาแล้ว ไม่น้อยกว่า 20 ปี และมีคำรับรองจากผู้บังคับบัญชาว่ามีสมรรถนะในด้านการนิเทศการศึกษาเทียบได้เท่ากับการมีความรู้ตามมาตรฐานวิชาชีพศึกษานิเทศก์ที่คุรุสภากำหนด

                             1.3.3 หากไม่มีคุณวุฒิตามเกณฑ์ทั้ง 2 ข้อข้างต้น ให้เสนอคณะกรรมการคุรุสภาพิจารณาอนุมัติเป็นรายกรณี

 

          2. มีผลการปฏิบัติงานตามมาตรฐานการปฏิบัติงาน

                   ผู้ประกอบวิชาชีพครู ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหารการศึกษา และศึกษานิเทศก์ พิจารณาจาก 2 แนวทางที่นำเสนอ ดังนี้

                   2.1 มีผลของการพัฒนาเกี่ยวกับงานในหน้าที่ หรือมีกิจกรรมที่แสดงการเพิ่มพูนสมรรถนะในงาน ซึ่งสามารถสะสมเป็นหน่วยคะแนนการพัฒนาให้ได้ 50 หน่วยคะแนน * ดังนี้

                             2.1.1 การเข้ารับการศึกษาให้มีวุฒิเพิ่มขึ้นในสาขาที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพทางการศึกษา

                             2.1.2 การเข้ารับการอบรมและได้รับวุฒิบัตรแสดงความชำนาญการในการประกอบวิชาชีพจากคุรุสภา

                             2.1.3 การเข้ารับการอบรมและได้รับวุฒิบัตรที่คุรุสภาให้การรับรอง

                             2.1.4 การผ่านการประเมินเพื่อให้มีหรือเลื่อนวิทยฐานะที่สูงขึ้น หรือ อยู่ระหว่างการพิจารณาประเมิน

                             2.1.5 การเป็นวิทยากรในเรื่องที่เป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนรู้หรือการจัดการศึกษา

                             2.1.6 การเขียนตำรา บทความ ผลงานทางวิชาการในเรื่องที่เป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนรู้ หรือการจัดการศึกษา

                             2.1.7 การสร้างนวัตกรรมที่ใช้ในการจัดการเรียนรู้ หรือที่เป็นประโยชน์ต่อการศึกษา

                             2.1.8 การทำวิจัยในเรื่องที่เป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนรู้และการศึกษา

                             2.1.9 การได้รับคัดเลือกให้ได้รับรางวัลของคุรุสภา หรือของหน่วยงานที่เสนอให้คุรุสภาพิจารณาให้ค่าหน่วยคะแนน

                             2.1.10 การเข้าฟังการบรรยาย อภิปราย ประชุมปฏิบัติการ ประชุมสัมมนาหรืออื่น ๆ โดยมีการลงทะเบียนและมีหลักฐานแสดงการเข้าร่วมกิจกรรมดังกล่าว

                             2.1.11 การจัดทำผลงานหรือกิจกรรมที่เป็นประโยชน์อื่น ๆ ตามที่คณะกรรมการคุรุสภาจะกำหนดและให้ค่าหน่วยคะแนน

 
 
          * หน่วยคะแนน หมายถึง คะแนนที่คุรุสภากำหนดให้ผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพสะสมให้ได้ 50 หน่วยคะแนน ค่าหน่วยคะแนน ประเมินจากผลการพัฒนาตนเอง พัฒนาการปฏิบัติงานของผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาที่สอดคล้องกับภารกิจหน้าที่ โดยมีกิจกรรมการพัฒนาในด้านต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการเรียนการสอน การจัดการเรียนรู้ การบริหารจัดการสถานศึกษา การบริหารจัดการหน่วยงาน รวมทั้งกิจกรรมที่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการศึกษาโดยรวม

 

 

                   2.2 การเสนอแผน การปฏิบัติงานตามหน้าที่ของผู้ประกอบวิชาชีพ จำนวน 3 แผน ดังนี้

                             2.2.1 ครู ให้เสนอแผนการสอน

                             2.2.2 ผู้บริหารสถานศึกษา ให้เสนอแผนการบริหารสถานศึกษา

                             2.2.3 ผู้บริหารการศึกษา ให้เสนอแผนการบริหารหน่วยงาน

                             2.2.4 ศึกษานิเทศก์ ให้เสนอแผนการนิเทศ

 
          3. ประพฤติตนตามจรรยาบรรณของวิชาชีพ
                   พิจารณาจากการประพฤติตนตามจรรยาบรรณของวิชาชีพ รับรองโดยผู้บังคับบัญชาของผู้ขอต่อใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ

 

          ด้วยหลักเกณฑ์การต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพดังกล่าว คุรุสภามั่นใจว่าจะทำให้ครู ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหารการศึกษา และศึกษานิเทศก์ ยังคงความรู้ ความสามารถและศักยภาพในการจัดการเรียนการสอน และให้บริการทางการศึกษาเป็นที่ไว้วางใจของพ่อแม่ผู้ปกครองและสังคมเป็นแน่แท้
 
ที่มา: วารสารวิทยาจารย์ ฉบับเดือนเมษายน 2551